Opracowanie i wdrożenie diagnostyki i leczenia raka krtani
w Polsce na podstawie badań wieloośrodkowych.


NR N R13 0101 10, realizowany w latach 2010-2014.


Kierownik projektu: dr hab n med Ewa Osuch-Wójcikiewicz


Celem badań opartych na danych z 12 ośrodków z Polski, które zadeklarowały swój udział w projekcie było dokonanie oceny procesu diagnostycznego i leczniczego raka krtani w Polsce. Założeniem było przeprowadzenie porównawczej analizy do wyników podobnych badań przeprowadzonych 30 lat temu w ramach programu rządowego PR-6.


Metodyka badań:


W celu realizacji projektu  stworzono program informatyczny służący do gromadzenia  danych w oparciu o ankietę bazy danych. Zgromadzono dane dotyczące 4124 chorych, w tym 3682 mężczyzn (89,3%) i 442 kobiety (10,7%) leczonych z powodu raka krtani chorych w latach 2001-2010.


Przeprowadzono analizę statystyczną danych.

 

Wyniki:

 

Wykazano znaczne różnice w liczbie chorych – najwięcej chorych leczono w ośrodkach: Poznańskim (UMP) – 706, w Zabrzu (SLAMZ) – 574,
Warszawskim (WUM) – 513, Rzeszowskim (RZ) – 436.

 

We wszystkich ośrodkach wśród 4124 chorych na raka krtani zdecydowanie przeważali mężczyźni w wieku 50-70 lat, palący papierosy.


Okres od wystąpienia objawów do postawienia rozpoznania  wynosił:
15-30 dni u 1652 chorych (40,1%)  i 31-90 dni u 999 (24,2%) chorych.


Wczesny stopień zaawansowania nowotworu I i II stwierdzono u 1634 chorych,
III i IV stopień zaawansowania nowotworu stwierdzono u 2490 chorych.


Wielkość guza określana była wg klasyfikacji TNM. Największą grupę stanowili chorzy z rakiem krtani T3 -1367 (33%) chorych. Węzły chłonne (cecha N) obecne były u 1216 (29,5%) chorych.


Węzły te występowały z rakami krtani określanymi jako T3 i T4a,
a więc były to nowotwory zaawansowane miejscowo i regionalnie.


Leczenie chirurgiczne dotyczyło 73,7% pacjentów z nowotworem w stopniu
1 lub 2, podczas gdy jedynie 28,6%  pacjentów z nowotworem o zawansowaniu
3 lub 4. Zaawansowane nowotwory częściej były leczone terapią połączoną:
chirurgią i radioterapią  56,8%.


Przeżycie całkowite w grupie chorych z zawansowaniem raka w I i II stopniu wynosi 64%, w grupie chorych z zaawansowaniem raka w stopniu III i IV 61%.

 

Wnioski

 

1. Istnieje konieczność skrócenia okresu diagnostyki poprzez zwiększenie aktywności w zakresie szerzenia wiedzy na temat raka krtani i jego objawów wśród społeczeństwa, nieustającego szkolenia lekarzy otorynolaryngologów oraz lekarzy rodzinnych. W skróceniu okresu samej diagnostyki wydaje się, że sprzymierzeńcem będzie wprowadzony od 1 stycznia 2015r „pakiet onkologiczny”.


2. Prowadzenie diagnostyki według spójnych zasad, zgodnie z najnowszymi wytycznymi European Laryngological Society.


3. Poprawa wyników leczenia raka krtani, która wiąże się z wcześniejszym wykrywaniem choroby. Wczesna diagnostyka umożliwi zastosowanie oszczędzających operacji.
Wyniki szczegółowej analizy danych stanowią bazę do  kontynuowania  badań monitorujących proces diagnostyki i leczenia raka krtani w Polsce.