Projekt Rozwojowy NCBiR R13 0035 (2006-2009)


Kierownik projektu – prof. dr hab. med. Kazimierz Niemczyk

„Opracowanie przesiewowych testów otoneurologicznych u osób w wieku podeszłym ze skłonnością do upadków i ustalenie zasad specyficznej rehabilitacji zaburzeń równowagi”

Zawroty głowy i zaburzenia równowagi należą do kluczowych problemów wieku podeszłego. Najpoważniejszą konsekwencją upadków wśród ludzi starszych są urazy i złamania, spośród których najczęstszym jest złamanie szyjki kości udowej. Około 40% ofiar złamania szyjki kości udowej umiera w czasie krótszym, niż 6 miesięcy od chwili urazu. Upadki i strach przed nimi powodują narastającą izolację społeczną, ograniczenie aktywności życiowej, spadek jakości życia i ostatecznie utratę samodzielnego funkcjonowania. Mając na uwadze konieczność wczesnego wykrywania skłonności do upadków i zapobiegania im, opracowano schemat diagnostyki i leczenia. Celem projektu była ocena zmian w układzie równowagi, zachodzących z wiekiem w grupie normy, tj. wśród osób z oto neurologicznego punktu widzenia uważanych za zdrowe oraz wyłonienie tych spośród testów otoneurologicznych, które najlepiej korelują ze zwiększoną skłonnością do upadków u ludzi starszych. Drugim celem projektu była ocena użyteczności i skuteczności rehabilitacji opartej na konfliktach zmysłowych w grupie osób powyżej 60. roku życia upadających i nieupadających.

Idea projektu jest wynikiem starzenia się społeczeństwa i rosnącej liczby osób w wieku podeszłym. Każdego roku upada około 28-35% osób powyżej 65. roku życia, 35% osób w wieku powyżej 70. roku życia oraz blisko 42% osób w wieku powyżej 75. roku życia, z czego 5-10% doznaje poważnych urazów i złamań. Opracowanie standardu postępowania z osobami upadającymi w wieku podeszłym pozwoli na wczesne wdrożenie procedur prewencyjnych i wczesne wdrożenie rehabilitacji tych osób, co skutkować będzie zmniejszeniem kosztów opieki zdrowotnej w przypadku upadków powikłanych urazami, a przede wszystkim poprawą jakości życia osób w wieku senioralnym.

Projekt przeprowadzony w Pracowni Badań Układu Równowagi Kliniki Otolaryngologii WUM adresowany jest do szerokiego grona odbiorców; lekarzy rodzinnych, geriatrów, laryngologów, neurologów, rehabilitantów i lekarzy innych specjalności, ponieważ zaburzenia równowagi wieku podeszłego z uwagi na wieloczynnikową etiologię są problemem uniwersalnym i dotyczą chorych z problemami układu krążenia, układu nerwowego, chorób układu mięśniowo-stawowego i innych, a ryzyko wystąpienia upadku rośnie wraz z liczbą współistniejących ze sobą czynników ryzyka. Szczególnymi adresatami wyników projektu mogą być instytucje opiekuńcze, sprawujące opiekę nad osobami starszymi, ponieważ liczba upadków wśród pensjonariuszy domów opieki jest blisko dwukrotnie większa, niż wśród osób żyjących we własnych domach. Ważnym adresatem projektu są wreszcie sami pacjenci w wieku podeszłym. Edukacja na temat istoty zaburzeń równowagi i przyczyny upadków, eliminacja modyfikowalnych czynników ryzyka, reorganizacja warunków życia, rehabilitacja pod okiem specjalisty oraz nauka ćwiczeń, możliwych do wykonywania w domu stanowią istotny i nieodłączny element ogólnych założeń projektu.

 

Dr n. med. Katarzyna Pierchała