Guz szyi


U 5% chorych z chorobą nowotworową i u 40% chorych z rakiem, umiejscowionym w obrębie głowy i szyi, guz szyi jest pierwszym objawem choroby. W związku z tym każdy guz na szyi powinien przede wszystkim być zdiagnozowany w celu wykluczenia choroby nowotworowej.

Podstawą diagnostyki guzów szyi oprócz badania podmiotowego i przedmiotowego jest ultrasonografia i biopsja aspiracyjna cienkoigłowa guza (nakłucie zmiany cienką igła i pobranie małej ilości materiału do badania histopatologicznego). W trudnych przypadkach wykorzystuje się badanie tomografii komputerowej, oraz rezonans magnetyczny. W razie braku dopowiedzi z biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej konieczne jest pobranie całego węzła chłonnego do badania histopatologicznego.
Do diagnostyki guzów naczyniowych wykorzystywane są badania naczyniowe. W przypadku trudności ze znalezieniem ogniska pierwotnego nowotworu wykonywane są badania pozytonowej emisyjnej tomografii.

W obrębie szyi znajduje się połowa wszystkich węzłów chłonnych człowieka. Najczęściej spotykanym guzem na szyi jest powiększony węzeł chłonny. Jego powiększenie może mieć charakter: zmiany miejscowej, procesu uogólnionego, procesu odczynowego oraz przerzutu nowotworowego. Stąd diagnostyka różnicowa guzów szyi ma za zadanie określenie procesu prowadzącego do ich powiększenia.

Mogą to być:

  • zmiany zapalne wywołane zakażeniem bakteryjnym nieswoistym,
    zakażeniem bakteryjnym swoistym (gruźlica, kiła, promienica ),
    zakażeniem wirusowym. W tych przypadkach stosuje się
    leczenie zachowawcze.
  • nowotwory pierwotne i przerzutowe. Pierwotne to najczęściej różnego typu
    białaczki. W przypadku zmian przerzutowych najczęstszą lokalizacją punktu
    wyjścia procesu nowotworowego są narządy znajdujące się w obrębie głowy
    i szyi. Czasami trudne jest znalezienie miejsca wyjścia procesu
    rozrostowego. U ponad 50% chorych ogniska pierwotne nowotworów
    ujawniają się w czasie 5-letnej obserwacji. Czasami ognisko pierwotne
    nie zostaje wykryte. Leczenie tych procesów zależne jest od postaci
    nowotworu oraz stopnia zaawansowania procesu. Im wcześniejsze jest
    rozpoznanie tym lepsze rokowanie.
    W przypadku chorób nowotworowych
    pierwotnie rozwijających się w układzie chłonnym szyi leczenie operacyjne
    ogranicza się do pobrania węzła chłonnego do badania histopatologicznego,
    które odpowie na pytanie jaki typ rozrostu występuje u chorego.
    Od tego uzależniony jest sposób leczenia:
    chemioterapia, ewentualnie
    połączona radioterapią. To leczenie prowadzone jest przez onkologów.
    W przypadku potwierdzenia przerzutu nowotworu do węzłów chłonnych
    na szyi chory wymaga operacji usunięcia układu chłonnego szyi całkowitego,
    lub operacji zmodyfikowanych. Operacje te mogą prowadzić do ograniczenia
    ruchów kończyny górnej do tyłu i do góry, bólów w obrębie barku.
    Jest to związane z koniecznością przecięcia nerwów dochodzących do splotu
    barkowego. Może również dochodzić do zaburzeń odpływu krwi i chłonki
    z głowy i szyi co prowadzi do powstania obrzęków jak również do
    wystąpienia bólów głowy. Dolegliwości mogą z różnym nasileniem
    występować do końca życia. Oprócz operacji w obrębie układu chłonnego
    szyi konieczne jest podjęcie leczenia w stosunku do narządu z którego
    proces nowotworowy wziął początek.
    Wybrany sposób leczenia zależy
    od lokalizacji, od stopnia zaawansowania klinicznego i od wyniku badania
    histopatologicznego. Może to być jednoczasowe leczenie operacyjne,
    lub napromienianie, albo leczenie połączone operacja i napromienianie.
  • guzy pochodzenia gruczołowego ( guzy tarczycy i przytarczyc ), pochodzenia
    nerwowego ( nerwiaki ) i guzy kłębka szyjnego, oraz guzy pochodzenia
    naczyniowego. W stosunku do tych guzów przyjmujemy raczej leczenie
    operacyjne. W przypadku guzów naczyniowych i guzów kłębka szyjnego
    operacja poprzedzona jest badaniem naczyniowym połączonym
    z embolizacją.
  • wady wrodzone w postaci torbieli środkowych szyi i torbieli bocznych szyi
    (skrzelopochodne) mogą ujawnić się w każdym wieku w postaci guza na
    szyi. Leczeniem jest operacyjne ich usunięcie.

 

Chorzy po usunięciu guza szyi, który nie jest wywołany chorobą nowotworową zgłaszają się na badanie kontrolne w trybie ambulatoryjnym po dwóch tygodniach od operacji. Natomiast chorzy z rozpoznaną chorobą nowotworową są zobligowani do zgłaszania się na badania kontrolne do końca życia. W początkowym okresie co miesiąc, do 3 lat po operacji co 3 miesiące, do 5 lat co 6 miesięcy, w dalszej katamnezie co rok.
Badania kontrolne są niezwykle ważne dla chorego. Mają one za zadanie wykluczenie wznowy choroby nowotworowej, pojawienia się przerzutów, jak również wystąpienia drugiego ogniska nowotworowego.



dr med. Jagna Nyckowska